Eerste keer stemmen - informatie 16+

Moet je in 2024 voor de eerste keer gaan stemmen? Spannend! Om je te helpen, verzamelden we op deze pagina heel wat informatie. Zo kan je goed voorbereid het stemhokje instappen.

Wanneer moet of mag ik gaan stemmen?

Wanneer je mag/moet stemmen, hangt af van jouw leeftijd:

 16 of 17 jaar18 jaar of ouder
zondag 9 juni 2024Europese verkiezingenJe mag stemmen. Dit is niet verplicht, maar een recht.Je moet stemmen.
Federale verkiezingen/Je moet stemmen.
Vlaamse verkiezingen/Je moet stemmen.
zondag 13 oktober 2024Gemeenteraadsverkiezingen en provinciale verkiezingen/Je mag stemmen. Dit is niet verplicht, maar een recht.

Wat is het verschil tussen 'opkomstplicht' en 'stemplicht'?

Opkomstplicht wil zeggen dat je verplicht bent om naar het stemhokje te gaan.

Dat is niet hetzelfde als 'stemplicht', want je bent eigenlijk niet verplicht om te stemmen.

Je kan ook blanco stemmen:

  • Weet je echt niet op wie je wil stemmen? Dan kan je blanco stemmen.
  • Als je blanco stemt, heeft jouw stem geen invloed. Jouw stem wordt genegeerd.

Wat als ik niet kan gaan stemmen?

Als je niet kan gaan stemmen, kan je een volmacht geven aan iemand. Deze persoon gaat dan in jouw plaats stemmen.

Het hoeft geen familielid te zijn of de persoon hoeft niet in dezelfde gemeente te wonen.

De persoon aan wie jij de volmacht geeft:

  • Moet wel zelf stemgerechtigd zijn.
  • Mag maar één stem bij volmacht uitbrengen.
    • Die persoon mag stemmen voor zichzelf en voor jou, maar niet voor nog iemand anders.

Wat als ik niet wil gaan stemmen?

Als je niet gaat stemmen en je geen volmacht gegeven hebt, maak je kans op een boete.

Wat kiezen we tijdens de verkiezingen? 

  • Europese verkiezingen: We verkiezen Nederlandstalige parlementsleden voor het Europees Parlement. 
  • Federale verkiezingen: We verkiezen Vlaamse parlementsleden voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers.
  • Regionale verkiezingen: We verkiezen het Vlaams Parlement.
  • Gemeenteraadsverkiezingen: We verkiezen de gemeenteraad van Overijse.

Waarom zou ik voor mijn gemeente gaan stemmen?

De gemeenteraadsverkiezingen staan het dichtst bij jou als jongere. Wat de gemeenteraad beslist, kan een directe invloed hebben op jouw leven. Jouw stem kan het verschil maken in thema's die jij belangrijk vindt, zoals bijvoorbeeld sport of jeugdbeweging.