Wat is het 3-schillenmodel?
Overijse werkte samen met inwoners, medewerkers en politici aan een nieuwe manier van inspraak. Zo ontstond het 3-schillenmodel.
Waarom een nieuw model?
De oude manier van werken botste op enkele problemen:
- Het was moeilijk om nieuwe leden te vinden.
- Adviezen bereikten niet altijd de juiste personen.
- Vaak kwam advies uit één groep.
- Veel inwoners wilden meedenken, maar niet voor lange tijd.
- De gemeente wilde meer inwoners betrekken.
Hoe werkt het 3-schillenmodel?
Het 3-schillenmodel bestaat uit drie lagen. Iedere laag vormt mee advies aan de gemeente:
Brede samenleving
Iedere inwoner van Overijse kan meedenken en ideeën geven. Ook verenigingen, burgergroepen en organisaties horen bij deze groep.
In deze schil vallen ook de initiatieven die burgers of verenigingen zelf nemen.
Grote kern
Voor elk onderwerp wordt een groep inwoners samengesteld, afhankelijk van het thema of onderwerp. Zij werken samen aan inhoudelijk advies aan de gemeente. Ook medewerkers van de gemeente kunnen deelnemen, bijvoorbeeld om gevolgen te schetsen of eerdere beslissingen te kaderen.
Dorpsraden kunnen binnen hun gehucht zelf initiatieven organiseren en inwoners samenbrengen (als deel van de brede samenleving). Daarnaast kunnen zij, als onderdeel van de grote kern, adviezen formuleren voor de gemeente en zo mee bijdragen aan de ontwikkeling van het lokale beleid.
Helikoptergroep
Deze kleine groep bestaat uit burgers en medewerkers van de administratie. Zij denken na over het goede verloop van participatietrajecten. Zij werken de processen uit van de adviestrajecten. Zij hebben dus geen inhoudelijke taak.
Ook volgen ze de adviezen op die in de grote kern werden opgesteld, bijvoorbeeld door een adviesraad. Ze zorgen ervoor dat er duidelijk wordt teruggekoppeld over wat er met ieder advies is gebeurd.
Hun derde taak is om nieuwe vragen en ideeën op te vangen voor adviezen of inspraaktrajecten.
Open forum
De gemeente wil regelmatig een open forum organiseren. Op dit moment kunnen alle Overijsenaren hun stem laten horen.
Inwoners kunnen er:
- informatie krijgen;
- ideeën delen;
- meewerken aan adviezen;
- andere inwoners ontmoeten.
Hoe verloopt het proces?
De gele bolletjes in de brede samenleving zijn de initiatieven en ideeën van burgers en verenigingen.
De rode cirkels in de grote kern duiden op de verschillende adviezen die vorm krijgen.
De helikoptergroep vangt een idee op waarbij er inspraak van Overijsenaren wordt gezocht. Voor ieder traject wordt er door de helikoptergroep een proces uitgetekend.
Tijdens dit proces, denkt een groep Overijsenaren na over het project en maakt een advies op. Deze groep wordt ontbonden na het opmaken van het advies.
Op deze manier kan iedereen meedoen op een manier die past bij zijn of haar tijd, interesse en mogelijkheden. Je hoeft daarvoor geen lid te worden van een adviesraad. En zo kunnen mensen met verschillende expertise en achtergronden samen aan één advies werken.
Van de theorie naar de praktijk
In 2021 hebben we het model op verschillende manieren getest. Zo konden we nagaan of het goed werkte voor Overijse. De resultaten waren positief. Daarom hebben we enkele kleine aanpassingen gedaan.
De afspraken werden daarna vastgelegd in officiële documenten: