De gemeente heeft nood aan een nieuwe sporthal en wil de omgeving van de Zuidflank verder uitbouwen als recreatieve site. Om dit mogelijk te maken zijn een aantal bestemmingswijzigingen nodig en is bijgevolg de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan vereist.
De bestaande sporthal dateert uit de jaren ’70. Het gebouw is verouderd, te klein en verkeert bouwfysisch in slechte toestand, waardoor renovatie niet aan de orde is. Door de geïsoleerde ligging genereert de sporthal bovendien vrij veel verkeer via woonstraten en kleine landwegen. Om de gemeentelijke noden op vlak van sport te kunnen beantwoorden moet er een nieuwe, voldoende ruime en goed gelegen sporthal gerealiseerd worden. Het programma van de nieuwe sporthal werd voorafgaand aan de opmaak van het RUP in nauwe samenwerking met lokale sportverenigingen bepaald (zie https://www.overijse.be/sport-en-beweegsite).
De afweging van mogelijke locaties voor recreatie is gebeurd in het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan. Daar worden de Zuidflank en Hagaard als zones waar recreatie geclusterd dient te worden geselecteerd. Den Heurk/Zuidflank wordt daarbij aangeduid als site voor in- en outdoor sporten, Hagaard als site voor voetbal. Het RUP moet de keuzes van het structuurplan volgen. Het RUP-proces vertrok vanuit deze selecties en zocht binnen de omgeving van de Zuidflank naar de meest optimale locatie voor een nieuwe sporthal.
In het locatie-onderzoek werden vijf zoekzones vergeleken en geëvalueerd. In de startnota lagen er nog drie mogelijke pistes op tafel, waarvan de locatie aan de steenweg naast het woonzorgcentrum Mariëndal de meeste voordelen verenigt - iets wat overigens door verschillende adviesinstanties bevestigd werd onafhankelijk van de gemeente. Door een sporthal in te planten aan de steenweg, wordt gebouwd in een zone die vandaag al een bebouwd karakter heeft. Door onder de sporthal een parking te voorzien, blijft het totaal van nieuwe bebouwing en verharding beperkt, wat resulteert in zuinig ruimtegebruik. De sporthal zal het ‘binnenkomen’ in Overijse langs de steenweg een gezicht geven en bijdragen aan de identiteit van de gemeente.
Uiteraard is het een doelstelling om een nieuwe sporthal landschappelijk zo goed mogelijk in te passen. De sporthal zal qua schaal vergelijkbaar zijn met het woonzorgcentrum – ook een groot gebouw mooi ingepast is in zijn omgeving. In de onmiddellijke omgeving komen overigens nog andere grootschaligere gebouwen voor (zoals de school en appartementsgebouwen) wat in een centrum van een gemeente niet ongewoon is. Door de sporthal grotendeels in de helling in te werken kan gezorgd worden voor een goede inpassing.
De gemeente heeft met de experten van het Agentschap Natuur en Bos (ANB), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), Natuurpunt Druivenstreek en het regionaal landschap Dijleland (RLD) bekeken hoe met de aanwezigheid van het vliegend hert in deze omgeving moet omgegaan worden en hoe de habitat kan versterkt worden. Voor het vliegend hert is de aanwezigheid van enerzijds ondergronds ‘rottend’ hout (voor de larven), anderzijds van bosranden (voor de volwassen kever) van belang. Op het Van Lancker veld komt geen ondergronds hout voor, maar het ligt wel langs de bosrand. De inplanting van de sporthal aan de steenweg, laat toe om de bosrand die er al is vanuit het natuurbeheerplan uit te breiden in functie van de habitat van het vliegend hert. Op de huidige parking van het woonzorgcentrum, waar de nieuwe sporthal gebouwd zal worden, komt mogelijk wel enig ondergronds hout voor. Er moeten een aantal bomen gekapt worden die uiteraard gecompenseerd worden. Bij het rooien van bomen of opslag zal een deskundige ver plaatse controleren of er larven aanwezig zijn – zodat deze nesten verplaatst kunnen worden.
Na de fase van de startnota werd een mobiliteitseffecten rapport (MOBER) opgemaakt. Gelinkt aan het ontwikkelen van de sportsite tot een hoogwaardige sportcluster kan verwacht worden dat het aantal verplaatsingen naar (en weg van) de site zal stijgen doch buiten de gebruikelijke spitsmomenten (behalve op woensdagavond). Uit het mobiliteitsonderzoek met tellingen blijkt dat de steenweg weinig congestie kent. In de ochtend spits blijft deze ongewijzigd en in de avond is er een beperkte toename van verkeer. Het kwaliteitsniveau van de doorstroming blijft hierbij goed.
Als belangrijk aandachtspunt wordt in de MOBER de ontsluiting van de sporthal geduid. Hier moet de inrichting van de steenweg aangepast worden, met het oog op een goede bereikbaarheid van de sporthal en veiligheid voor de zachte weggebruiker. In de MOBER wordt voorgesteld om hier een oversteekplaats voor voetgangers en fietsers met een middeneiland te voorzien.
Er wordt volop ingezet op goede fietsbereikbaarheid en -infrastructuur. Door de sporthal “onderaan” aan de steenweg in te planten is de bereikbaarheid per fiets binnen de Zuidflank optimaal. Een overdekte fietsenstalling wordt binnen het bouwvolume van de sporthal voorzien voor minstens 110 fietsen – naast 50 fietsenstallingen op de rest van de site.
Op vlak van mobiliteit is het grootste verschil met de huidige sporthal de ligging van de autoparking. Verkeer naar de sporthal zal niet meer doorheen de woonwijk of de Zuidflank moeten rijden. De parking is rechtstreeks bereikbaar vanaf de Terhulpensesteenweg. Wagens blijven daardoor aan de rand van de recreatiezone. De parking is bovendien goed bereikbaar vanuit het woonzorgcentrum. Omdat de parking in het gebouw en in de helling opgenomen wordt ligt ze nagenoeg op hetzelfde niveau van de steenweg. De parking is bestemd voor gebruikers van de sportsite, werknemers en bezoekers van het woonzorgcentrum en eventueel als overloopparking voor evenementen.
De nieuwe parking ligt op 500 meter van de atletiekpiste. Dit is te ver om jonge kinderen alleen door de site van de Zuidflank te laten wandelen. Het RUP geeft aan dat een kleine kiss & ride parking voorzien wordt, die louter mag ingezet worden in functie van het brengen en halen van kinderen naar of van de atletiektrainingen. Buiten de tijdsvensters van deze trainingen wordt de parking afgesloten.
Er werd vanuit de buurt uitdrukkelijk gevraagd om er over te waken dat buiten recreatieve functies geen extra lawaaihinder veroorzaken. Openlucht padelvelden werden bijvoorbeeld als niet wenselijk aangehaald en worden dus ook niet als programma weerhouden voor de site.
Een sportterrein mag enkel verlicht worden wanneer het in gebruik is. De impact van de verlichting op de aanwezige natuurwaarden moet zo veel mogelijk worden beperkt. De richtlijnen van het Agentschap Natuur en Bos worden hiervoor gehanteerd.
Het is de bedoeling dat er ruimte komt voor een sportgebouw en een recreatieve buitenomgeving die uitnodigt tot sporten, bewegen en sociale ontmoeting. De huidige sporthal kan door zijn verouderde constellatie en plaatsgebrek enkel verhuurd worden aan scholen en sportverenigingen. Het is de bedoeling dat er zowel in het toekomstige sportgebouw als in de buitenomgeving ruimte komt voor de verschillende types van (toekomstige) gebruikers: naast scholen en sportverenigingen zijn dit ook andere (jeugd)verenigingen, buurtbewoners en andere inwoners, personal coaches en kiné, jeugd, senioren, gezinnen,…
Neen, de gemeente heeft de betrokken percelen minnelijk kunnen verwerven.
