Veelgestelde vragen - verkiezingen 9 juni 2024

Inschrijving EU-burgers

Hoe registreer ik mij als Europees kiezer?

Zie procedure: Inschrijving kiezer Europees Parlement - Gemeente Overijse

Tot wanneer kan een EU-inwoner die in België woont zich inschrijven op de kiezerslijst?

De uiterste datum is 31 maart 2024.

Voor welke verkiezingen mag een EU-burger stemmen op 9 juni 2024?

Een EU-inwoner kan stemmen voor het Europees Parlement (en dus niet voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers of het Vlaams Parlement).

Kan een EU-burger, ingeschreven in België voor de verkiezingen van het Europees Parlement, ook nog in zijn/haar Europees land stemmen?

Neen, je moet een keuze maken. Wanneer de persoon is ingeschreven om te stemmen in België moet hij in België stemmen. Wenst hij/zij toch in zijn/haar Europees land van herkomst te stemmen, moet hij/zij zich uitschrijven van de kiezerslijst in België. Dit vóór 31 maart 2024.

Volmachten

Moet een volmacht worden gegeven aan iemand uit dezelfde kieskring?

Ja, een kiezer aan wie je volmacht geeft moet binnen dezelfde kieskring stemgerechtigd zijn omdat ze op dezelfde kandidaten moeten kunnen stemmen.

De persoon aan wie je een volmacht geeft, moet dezelfde kiesrechten hebben als jijzelf. Bijvoorbeeld: een Belg moet stemmen voor het Europees, Vlaams en Federaal Parlement dus kan een Belg geen volmacht geven aan een Europeaan want die hebben enkel stemrecht voor het Europese Parlement. Omgekeerd kan wel: een Europeaan kan een volmacht geven aan een Belg.

Wat moet ik meenemen op 9 juni?

  • Je oproepingsbrief (mag ook elektronische oproepingsbrief zijn via eBox of MijnBurgerprofiel) – enkel wanneer je een bewijs van stemming wenst of wanneer je met volmacht stemt, moet je een papieren oproepingsbrief meebrengen.
  • Je identiteitskaart

Wanneer kan ik gaan stemmen op 9 juni?

De stembureaus zijn geopend van 8u00 tem 16u00.
Op de oproepingsbrief staat een voorkeursuur genoteerd. Je ben niet verplicht om op dit tijdsstip te gaan stemmen maar het helpt wel om eventuele files aan het stembureau te vermijden.

Is stemmen verplicht?

Ja, stemmen is verplicht voor Belgen van 18 jaar en ouder. 

16-17-jarigen:

  • Belgen: stemplicht voor het Europees Parlement
  • EU-burgers: die zich geregistreerd hebben, zijn ook verplicht om te stemmen

EU-burgers die zich geregistreerd hebben op de kiezerslijst, zijn ook verplicht om te stemmen. 

Opgelet: voor de verkiezingen van 13 oktober 2024 ben je niet verplicht te gaan stemmen. Dit is een recht.

Waar kan ik in Overijse gaan stemmen?

  • Markthalle - Stationsplein 2, Overijse (Centrum)
  • De Fraat - Duisburgsesteenweg 179, Overijse ((Eizer)
  • Den Turf - Arth. Michielsplein 3, Overijse (Terlanen)
  • Parochiezaal - Lanestraat 57, Overijse (Tombeek)
  • Den 38 - Bergstraat 38, Overijse (Tombeek)
  • De Bosuil - Witherendreef 1, Overijse (Jezus-Eik)
  • De Rank - Hoeilaartsesteenweg 56, Overijse (Maleizen)

De locatie waar u moet gaan stemmen staat vermeld op uw oproepingsbrief.

Moet ik het stemhokje binnengaan?

Ja, dat moet. De stemming in België is immers verplicht en geheim (artikel 62, derde lid van de grondwet). Wil je geen stem uitbrengen? Dan moet je wel naar het stembureau en in het stemhokje, maar kan je een blanco stem uitbrengen.

Hoe stem ik geldig?

Je kiest een lijst (= een partij). Binnen deze lijst heb je twee keuzes:

  • Je stemt op de hele lijst: je vinkt het bolletje naast de lijst aan.
  • Je stemt op één of meerdere kandidaten uit deze lijst: je vinkt het bolletje naast jouw kandidaat/kandidaten aan.

Wat houdt een blanco stem in?

  • Weet je echt niet op wie je wil stemmen? Dan kan je blanco stemmen.
  • Als je blanco stemt, heeft jouw stem geen invloed. Jouw stem wordt genegeerd.

Wat moet ik doen als ik niet kan gaan stemmen?

Indien je niet kan gaan stemmen op de dag van de verkiezingen, heb je twee opties:

  • Ofwel geef je een volmacht. Hoe je dat doet, lees je hier: Stemmen met een volmacht - Gemeente Overijse
  • Ofwel kan je jouw redenen voor afwezigheid met je oproepingsbrief doorsturen naar de vrederechter van jouw kanton. Die zal oordelen of je redenen al dan niet verantwoord zijn. Je mag deze bewijsstukken ook doorsturen naar Gemeente Overijse, Begijnhof 17, 3090 Overijse – burgerzaken@overijse.be Dienst Burgerzaken zal de ontvangen bewijsstukken dan samen overmaken aan de vrederechter.

Oproepingsbrief

Hoe ontvang ik mijn oproepingsbrief?

  • Papier: Je krijgt een papieren versie in je brievenbus.
  • Digitaal: Je krijgt een digitale versie via MijnBurgerprofiel/eBox. Deze kan je downloaden. 
    • Wil je weten hoe je jouw oproepingsbrief digitaal kan bekijken? Op de website van Vlaanderen vind je allerlei handige filmpjes.

Heb ik mijn oproepingsbrief nodig om te gaan stemmen?
Neen, het is voldoende om je identiteitskaart of verblijfsvergunning bij te hebben.

Uitzondering: om een volmacht uit te oefenen heb je een papieren oproepingsbrief nodig. Indien je een volmacht zal uitoefenen en gebruik wil maken van het duplicaat dat je via MijnBurgerprofiel/eBox werd aangeboden of via de dienst burgerzaken, zal je de digitale oproepingsbrief moeten uitprinten.

Moet je rekening houden met de uren op de oproepingsbrief?
In de oproepingsbrief wordt een richtuur vermeld om (te lange) wachttijden te vermijden. Je bent niet verplicht om op deze uren te gaan stemmen, maar dit wordt wel aangeraden.

Identiteitskaart / verblijfsvergunning

Wat moet ik doen als ik mijn identiteitskaart verloren ben op de dag van de verkiezingen? 

Identiteitskaart (Belgen)

  • verloren : document van verlies (bijlage 12) bij de dienst burgerzaken 
  • gestolen: document van diefstal (bijlage 12) bij de politie

Verblijfsvergunning (niet-Belgen)

  • Verloren: document van verlies (bijlage 12) bij de politie
  • Gestolen: document van diefstal (bijlage 12) bij de politie

Ik heb hulp nodig bij het stemmen. Kan ik me laten bijstaan door iemand?

Kan je wegens handicap niet alleen naar het stemhokje of ben je niet in staat om zelf je stem uit te brengen? Dan kan je je laten begeleiden of bijstaan. Let op: de voorzitter moet hier toestemming voor geven (Art 143 van het kieswetboek).

De voorzitter mag geen enkele druk uitoefenen bij de keuze van deze persoon.


Er kan één persoon van de leden van het stembureau worden aangeduid voor de begeleiding van kiezers met een handicap.

Wat is een lijststem ? Wat is een voorkeurstem?

  • Lijststem: Een lijststem is een stem voor de lijst zoals ze is opgesteld. Je aanvaardt dus de volgorde van de kandidaat-titularissen en –opvolgers op de lijst.
  • Voorkeurstem: Een voorkeurstem wordt ook naamstem genoemd. Je geeft dan je stem aan één of meerdere kandidaat-titularissen en/of kandidaat-opvolgers.